टायर रोलिंग करताना ऊर्जा गमावतात कारण ते रस्त्याच्या पृष्ठभागावर सतत चिमटी घेत राहतात. हे एका गोष्टीमुळे होते ज्याला हिस्टेरिसिस म्हणतात, ज्याचा अर्थ दबल्यानंतर रबर ताबडतोब परत उडी मारत नाही. इंजिनातून येणाऱ्या अंदाजे वीस टक्के ऊर्जा खरोखरच गाडी पुढे ढकलण्याऐवजी उष्णतेमध्ये संपते. याची तीन मुख्य कारणे आहेत. प्रथम, रबर मूळ स्वरूपात परतण्यासाठी सापडतो. दुसरे, ट्रेड पावत्यावर डोलत असताना अतिरिक्त घर्षण निर्माण करतात. आणि तिसरे, त्या सर्व उष्णतेमुळे रबर कालांतराने जलद गतीने बिघडतो. जर टायर योग्य प्रकारे फुगवलेले नसतील, तर परिस्थिती आणखी वाईट होते. टायर प्रेशरमध्ये फक्त दहा टक्के घट झाली तरी रोलिंग प्रतिकार एक ते दोन टक्क्यांनी वाढू शकतो. हे सर्व तोटे लक्षणीयरीत्या जमा होतात, ज्यामुळे लहान कारपासून ते मोठ्या ट्रकपर्यंत सर्व वाहने अधिक इंधन जाळतात.
रेडियल टायरमध्ये ट्रेड क्षेत्राखाली एकमेकांना पार करणारे स्टील कॉर्ड्स असतात, ज्यामुळे बाजूच्या भागात सहजपणे वाकणे शक्य होते. ही रचना जुन्या बायस-प्लाय टायरपासून वेगळी आहे, जिथे नायलॉन थर एका विणलेल्या कापडाप्रमाणे एकमेकांवर ओव्हरलॅप होतात, ज्यामुळे वळण घेताना संपूर्ण टायरचे शरीर वाकते. रेडियल टायर वेगळ्या पद्धतीने काम करतात कारण बहुतेक वाकणे फक्त जमिनीला स्पर्श करणाऱ्या भागात होते. सामग्रीवरील अभ्यास दाखवतात की यामुळे बाजूंच्या हालचाली सुमारे अर्ध्याने कमी होतात. या पद्धतीचे अनेक फायदे आहेत. प्रथम, घर्षणामुळे उष्णतेचे उत्पादन कमी होते, ज्यामुळे रोलिंग प्रतिकारात 20% ते 30% पर्यंत कपात होते. दुसरे, टायर जमिनीवर सपाट राहतो म्हणून दाब अधिक समानरीत्या वितरित होतो. तिसरे, सर्व गोष्टी एकूणच कमी तापतात, ज्यामुळे ट्रेड अधिक काळ टिकतो. या सर्व घटकांमुळे रेडियल टायर सामान्यत: त्यांच्या बायस-प्लाय भावंडांच्या तुलनेत इंधन खर्चात सुमारे 8% ते 12% बचत करतात आणि जड वाहतूक परिस्थितींमध्ये ते सामान्यत: दोन ते चार पट अधिक काळ टिकतात.
रेडियल टायरमध्ये ट्रेड क्षेत्राखाली स्टील बेल्ट असतात आणि प्लाय टायरच्या लोटण्याच्या दिशेने काटकोनात धावतात. यामुळे वेगवेगळे कार्यभाग तयार होतात: बाजूंना उठान घेण्यासाठी लवचिकता असते तर वरचा भाग मजबूत आणि दृढ राहतो. बायस प्लाय टायर वेगळ्या पद्धतीने काम करतात. ते टायरमध्ये आत 30 ते 45 अंशांच्या कोनात नायलॉन कापडाचे थर एकावर एक ठेवतात, ज्यामुळे एक घन प्रतिमा तयार होते. या डिझाइनमुळे आतील घर्षणामुळे खूप जास्त उष्णता निर्माण होते. संशोधनात असे दिसून आले आहे की समान वजन वाहून नेत असताना रेडियल टायर त्यांच्या बायस समकक्षांपेक्षा अंदाजे 15 ते 20 अंशांनी कमी तापमानात चालतात. कमी घर्षण म्हणजे स्वतःशी लढण्यासाठी कमी ऊर्जा वाया जाते, त्यामुळे हे टायर जास्त काळ टिकतात आणि बहुतेक चालकांसाठी एकूणच चांगले कामगिरी करतात.
रेडियल टायरमध्ये स्टीलच्या बेल्ट असतात ज्यामुळे ट्रेड क्षेत्र स्थिर राहते, आणि रस्त्यावर स्पर्श होताना आयताकृती आकार तयार होतो. बायस प्लाय टायर वेगळे असतात, कारण त्यांच्या बाजू इतक्या कठोर असतात की ते अनियमित अंडाकृती खूण सोडतात. जेव्हा कार रेडियल टायरवर उभी असते, तेव्हा वजन संपूर्ण ट्रेड रुंदीवर समानरीत्या पसरते. यामुळे विशिष्ट ठिकाणी कमी घिसट होते आणि टायरला लवकर विकृती येणे टाळली जाते. कारण दाब इतका समानरीत्या पसरलेला असतो, त्यामुळे इंजिनकडून अतिरिक्त शक्ती न घेता चांगली ग्रिप मिळते, ज्यामुळे जुन्या डिझाइनच्या तुलनेत या टायरमध्ये इंधन वाचवले जाते.
अभ्यास नेहमीच सिद्ध करतात की रेडियल टायर खरोखरच इंधन बचत करतात. 2009 मध्ये अमेरिकेच्या परिवहन विभागाने केलेल्या संशोधनानुसार, जुन्या पद्धतीच्या बायस-प्लाय टायरच्या तुलनेत या टायरमुळे रोलिंग प्रतिकार 18 ते 24 टक्क्यांपर्यंत कमी होतो. याचा अर्थ असा की मानक चाचणी अटींमध्ये चालकांना खरोखरच 8 ते 12 टक्के कमी इंधन वापरले जाण्याचे दिसून आले. युरोपच्या टायर लेबलिंग कार्यक्रमाकडे पाहिल्यास, जो युरोपियन नियम 2020/740 अंतर्गत A (दक्षतेसाठी सर्वोत्तम) ते G पर्यंत उत्पादनांचे मूल्यांकन करतो, आपल्याला असे आढळते की बहुतेक शीर्ष मूल्यांकित टायर रेडियल डिझाइनचे आहेत. का? कारण त्यांच्या आत एक विशिष्ट बेल्ट रचना असते जी टायर चालवताना वाकत असताना कमी ऊर्जा वाया घालवते.
वास्तविक ट्रक फळींमधून मिळालेले डेटा आपण लॅब चाचण्यांमध्ये पाहतो त्याची पुष्टी करतो. 2022 मध्ये केलेल्या एका अभ्यासात 47 मोठ्या ट्रक्सचा समावेश होता, जे सर्व समान मार्गांवर धावत होते. त्यापैकी रेडियल टायर असलेल्या ट्रक्सना सुमारे 6.8 मैल प्रति गॅलन मिळाले, तर जुन्या पद्धतीचे बायस-प्लाय टायर वापरणाऱ्यांना केवळ 6.1 एमपीजी मिळाले. हे सुमारे 10% चांगले इंधन अर्थव्यवस्थेचे फरक आहे. आश्चर्यकारक बाब म्हणजे हे सुधारणा ट्रक लहान किंवा जड भरलेले असले तरी, किंवा वेगवेगळ्या रस्त्यांच्या परिस्थितीत चालवले तरी स्थिर राहिले. कमी रोलिंग प्रतिकारामुळे होणारा आणखी एक फायदा लक्षात घेण्यासारखा आहे. रेडियल टायर चालताना सुमारे 11 अंशांनी कमी उष्णता निर्माण करतात, ज्यामुळे त्यांचे आयुष्य वाढते आणि बदलण्याची गरज नंतर पडते. हे सर्व आकडे युरोपियन टायर लेबलद्वारे अंदाजित माहितीशीही जुळतात. म्हणून जेव्हा कंपन्या रेडियल टायर्सवर स्विच करतात, तेव्हा ते केवळ इंधनावर पैसे वाचवत नाहीत तर दीर्घकाळात दुरुस्तीच्या खर्चातही कपात करतात.
रेडियल टायर डिझाइन्स स्वाभाविकपणे रोलिंग प्रतिकार कमी करतात, ज्यामुळे जुन्या प्रकारच्या टायरच्या तुलनेत त्यांच्या ऑपरेशनदरम्यान खूप कमी उष्णता निर्माण होते. आणि हे खूप महत्त्वाचे आहे कारण जेव्हा टायर कमी तापमानात चालतात, तेव्हा रबर इतक्या लवकर बाद होत नाही आणि ट्रेडवर होणारे त्रासदायक हिस्टेरिसिस परिणाम इतके बुरखडत नाहीत. टेलीमॅटिक्स प्रणालींचा वापर करून आपल्या वाहनांचे ट्रॅकिंग करणाऱ्या फ्लीट व्यवस्थापकांच्या मते, रेडियल टायर जुन्या मॉडेल्सच्या तुलनेत ट्रेड 25 टक्के अधिक धीम्या गतीने गमावतात. याचा व्यावहारिक अर्थ काय? कालांतराने टायर जास्त काळ टिकतात म्हणजे कमी बदल लागतात, त्यामुळे कंपन्या नवीन रबरवर कमी पैसे खर्च करतात. तसेच, कारण या टायर इतके तापत नाहीत, म्हणून रस्त्यावर अचानक ब्लोआउट होण्याची शक्यता कमी असते. याशिवाय, रेडियल टायरसह अलायनमेंटच्या समस्या कमी दिसून येतात असे मेकॅनिक्सचे म्हणणे आहे. प्रत्येक महिन्याला लाखो मैल नोंदवणाऱ्या ट्रकिंग कंपन्यांसाठी, टायर खर्चात बचत हे त्यांच्या एकूण नफ्यावर मोठा फरक पाडू शकते, कारण टायर अक्सर इंधनासह त्यांच्या सर्वात मोठ्या चालू खर्चांपैकी एक असतात.
रोलिंग रेझिस्टन्स ही ऊर्जा नुकसान असते जेव्हा टायर पृष्ठभागावर रोलिंग करताना डिफॉर्मेशन आणि हिस्टेरिसिसमुळे ऊर्जा नष्ट होते. उच्च रोलिंग रेझिस्टन्स ऊर्जा वापर वाढवते, ज्यामुळे वेग टिकवण्यासाठी अधिक इंधन लागते.
रेडियल टायरच्या डिझाइनमुळे साइडवॉलचे फ्लेक्स आणि उष्णतेचे उत्पादन कमी होते, ज्यामुळे रोलिंग रेझिस्टन्स कमी होते. त्यांच्या स्टील बेल्ट आणि कोनात असलेल्या प्लायमुळे समान दबाव वितरण आणि कमी उष्णता निर्मिती होते.
होय, रेडियल टायर सामान्यतः बायस-प्लाय टायरपेक्षा दोन ते चार पट जास्त काळ टिकतात, कारण कमी रोलिंग रेझिस्टन्स आणि चांगले लोड वितरण यामुळे घिसट कमी होते.
रेडियल टायर उष्णतेचे उत्पादन आणि डिफॉर्मेशन कमी करून रोलिंग रेझिस्टन्स कमी करतात, ज्यामुळे इंधन खर्चात 8-12% पर्यंत बचत होते.
होय, रेडियल टायर हे विशेषतः मोठ्या वाहनांसाठी फायदेशीर असतात कारण ते इंधन कार्यक्षमता सुधारतात आणि टायरचे आयुष्य वाढवतात.
गरम बातम्या